Sự thật ít ai biết về món rau củ ‘ôi thiu’ Ratatouille nổi tiếng của Pháp

Người ta biết đến Ratatouille như tựa đề của bộ hoạt hình nổi tiếng. Nhưng ít ai biết rằng, nguồn gốc tên gọi này thực chất là một món ăn bình dân ở Pháp. Món ăn dân dã này có nguồn gốc từ vùng đồng quê Provence. Ratatouille – đồng nghĩa với dở và ôi thiu, bản chất là món rau củ hầm thông thường. Thậm chí nó còn chẳng được đánh giá cao. Thế nhưng cái tên Ratatouille dần trở nên nổi tiếng. Nó còn trở thành tiêu đề của bộ phim hoạt hình về chú chuột đầu bếp. Từ đó ngày càng nhiều “chef” chuyên nghiệp lựa chọn chế biến Ratatouille, biến tấu và đưa nó thành món ăn hạng sang trong các nhà hàng 5 sao. Dần dần nó trở thành niềm tự hào của ẩm thực đất nước hình lục lăng.

Ratatouille – món rau củ hầm “kì lạ” của Pháp

Cách đây hơn một thập kỷ, vào năm 2007, xưởng phim hoạt hình Pixar cho ra mắt bộ phim “Ratatouille”. Tựa tiếng Việt của nó là “Chuột đầu bếp“. Bất kỳ món ăn nào, dù chỉ là món tầm thường, sẽ trở thành một kiệt tác ẩm thực nếu bạn đặt cả tâm hồn vào đó. Đấy chính là ý tưởng bao trùm của bộ phim hoạt hình. Ratatouille, món rau củ hầm dân dã, với nguyên liệu được trồng dưới ánh mặt trời của vùng Languedoc và Provence, được chọn để truyền tải thông điệp trên.

Ratatouille từng chỉ là món ăn bình dân ở Pháp
Ratatouille từng chỉ là món ăn bình dân ở Pháp

Từng có một thời gian dài, món rau củ hầm này không được coi là món dành cho những người sành ăn. Thậm chí nó còn đồng nghĩa với đồ ăn dở, ôi thiu. Ratatouille được nhắc đến lần đầu trong từ điển Lịch sử Pháp ngữ vào năm 1778. Từ này được xem là xuất phát từ “ratatolha” của tiếng Occitan. Nó để chỉ một phương pháp nấu ăn gồm trộn và hầm các nguyên liệu khác nhau.

Theo thuật ngữ của quân đội Pháp, “rata” từ “ratatouille” dùng để gọi bất kỳ món hầm nào. Ví dụ như đậu đũa, khoai tây hoặc rau và thịt, thậm chí cả thức ăn thừa được hâm nóng. Trong một số câu chuyện của Pháp, các phù thuỷ nấu ratatouille từ chuột và ếch. Theo cuốn Oxford Companion to Food, từ Ratatouille chính thức được tạo ra ở khoảng thế khi 20. Ratatouille ban đầu là một từ viết sai chính tả. Nó liên quan đến món thịt hầm và hành động khuấy. Mãi cho đến những năm 1930, nó mới được kết nối với một món hầm ‘ragout of aubergine có cà chua, tiêu và ớt ngọt'”.

Hành trình từ món ăn bình dân trở thành đặc sản ẩm thực Pháp

Việc sử dụng rau để nấu món hầm này bắt đầu phổ biến từ khoảng thế kỷ 18. Thành phần chính để tạo nên món ăn là ớt chuông, bí xanh, cà chua. Đây là những loại rau củ xuất hiện tại châu Âu nhờ thương mại thuộc địa cuối thế kỷ 16. Cho đến cuối thế kỷ 19, từ “ratatouille” mới chính thức được dùng. Nó là tên gọi hỗn hợp rau củ hầm. Công thức tiêu chuẩn của món ăn được tạo ra bởi một đầu bếp của khách sạn ở Nice. Song người ta tin rằng anh ấy đã lấy ý tưởng từ món ăn của những người nông dân. Từ đó, ratatouille dần được biết đến. Sau này, món ăn tập trung nhiều hơn vào nguyên liệu là rau tươi và các thực phẩm theo mùa.

Món rau củ hầm được trang trí bắt mắt phục vụ trong nhà hàng
Món rau củ hầm được trang trí bắt mắt phục vụ trong nhà hàng

Giờ đây, Ratatouille phổ biến và được phục vụ rộng rãi khắp vùng Địa Trung Hải. Ở mỗi quốc gia, tùy vùng miền mà món ăn có thành phần khác nhau. Tại vùng Provence của Pháp, nơi món ăn được xem như đặc sản, Ratatouille bao gồm các loại thảo mộc địa phương khiến nó trở nên đặc biệt: húng tây, cần tây, hương thảo, húng quế, ngải giấm xanh, ô liu. Các loại rau thơm, ngoại trừ húng quế, được buộc thành bó để dễ dàng lấy ra khỏi nồi sau khi món ăn đã chín. Người ta thường cho lá húng quế tươi vào sau cùng để hương vị không bị bay hơi.

Cách chế biến Ratatouille

Từng có nhiều tranh cãi trong việc làm thế nào để cắt rau củ cho món ăn này đúng cách, thành từng khúc hay thái lát, thái lớn hay thái nhỏ. Tuy nhiên, mỗi cách đều có ưu điểm riêng. Thái thành từng khúc to sẽ nhanh hơn, song nấu sẽ lâu hơn và rau sẽ mất đi hương vị. Thái lát nhỏ tốn khá nhiều công sức, nhưng việc nấu nướng sẽ tốn ít thời gian hơn và hương vị thì đậm đà hơn.

Ratatouille sẽ đa dạng các loại rau theo mùa
Ratatouille sẽ đa dạng các loại rau theo mùa

Theo quy tắc của ẩm thực Pháp, ratatouille là một món ăn theo mùa. Nếu bạn tình cờ đến thăm miền nam nước này vào cuối mùa xuân hoặc vào lúc cao điểm của mùa hè, hãy dành một buổi tối để ngồi trên sân thượng của nhà hàng và thưởng thức ratatouille với rượu vang hồng trong tiếng chim sơn ca hót. Trải nghiệm ẩm thực này, theo nhiều đầu bếp địa phương, là hương vị thực sự của vùng Provence.

Thực khách nói gì về Ratatouille?

Tuy là một niềm tự hào của nước Pháp, món ăn này cũng đã từng gây tranh cãi trên diễn đàn Quora. Một câu hỏi được đặt ra trên diễn đàn này có ý nói món Ratatouille đơn thuần là một món ăn bình Dân nhạt nhòa, một cách bù đắp rau cho cơ thể, không hẳn là một món ăn ngon hay hấp dẫn lắm.

Đáp lại nhận xét này, một số bình luận đã bảo vệ món Ratatouille như sau:

– “Tôi thích Ratatouille, nó là một trong những món ăn mùa hè không thể thiếu của tôi. Nếu bạn thấy không ngon, nhạt nhẽo thì nhiều khi vấn đề nằm ở gia vị đấy. Bạn cần một tỏi ngon, rau tươi, nhiều muối và nhiều dầu ô liu nguyên chất”

– “Bạn nói đúng, rằng Ratatouille là món hầm rau rẻ tiền, đó là lý do ban đầu nó chỉ loanh quanh ở phạm vi nông trại. Nhưng có hai bí quyết để làm món ratatouille ngon: Đảm bảo rằng bạn sử dụng đủ muối để hành tây, mọi loại rau trong món ratatouille cổ điển đều đặc biệt thấm muối. Điều thứ hai là sử dụng một lượng lớn các loại thảo mộc tươi như ngò tây, cỏ xạ hương và lá oregano (và tôi sẽ cho cả ngải giấm và/hoặc táo tây) với số lượng vừa phải. Chúng sẽ làm ra món Ratatouille thực sự tuyệt vời đấy”.

Có thể thấy, dù là một món ăn bình dân từ nguyên liệu đến cách chế biến, nhiều thực khách vẫn đợi đến mùa xuân và hè để thưởng thức Ratatouille cho đúng điệu. Một số người nhận xét rằng, món ăn này làm tươi mát cả mùa hè của họ.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.